Магний жетіспеушілігінің алғашқы белгілері: не нәрсеге назар аудару керек

Магний жетіспеушілігі жиі диагноз қойылмайды, өйткені оның қандағы деңгейі ағзада магний жеткіліксіз болған кезде де қалыпты болып көрінуі мүмкін. Жетіспеушілік дәрежесін тек дәрігер ғана бағалай алатынына қарамастан, клиникалық белгілер оны анықтауда шешуші рөл атқарады, әсіресе зертханалық зерттеулер жүргізілмеген немесе шекаралық нәтижелер көрсетілмеген кезде. Магнийді аз немесе оңтайлы емес тұтыну кезінде күнделікті бірнеше белгілер жиі байқалады.

Бұл белгілер әдетте басында аздап байқалады және тұтыну жеткіліксіз болған жағдайда уақыт өте келе күшейеді:

• Шаршау және энергияның жетіспеушілігі: Магний жасушаларға энергия беретін негізгі молекула АТФ өндіру үшін қажет. Магнийдің төмен деңгейі шаршау сезіміне немесе төзімділіктің төмендеуіне ықпал етуі мүмкін.
• Бұлшықет құрысуы, тартылуы немесе қимылсыздығы: Магний жиырылғаннан кейін бұлшықеттердің қалыпты босаңсуына ықпал етеді. Магний деңгейінің төмендеуі бұлшықет кернеуімен, тартылуымен немесе құрысуларымен байланысты болуы мүмкін, әсіресе физикалық жүктемеден немесе ұзақ уақыттық күш салудан кейін.
• Тітіркену немесе мазасыздықтың жоғарылауы: Магний жүйке жүйесін реттеуге қатысады. Магнийдің төмен деңгейі күйзеліске сезімталдықтың жоғарылауымен байланысты және ашуланшақтық немесе мазасыздықтың жоғарылауы сияқты көңіл-күйдің өзгеруімен байланысты болуы мүмкін.
• Ұйқы мәселелері: Магний жүйке жүйесін қолдайды және ұйқыны ынталандыратын гормондар мен босаңсуға ықпал ететін нейротрансмиссияны реттеуге көмектеседі. Магний деңгейі төмен адамдар кейде ұйықтау немесе ұйқының сапасымен байланысты мәселелер туралы хабарлайды.
• Мерзімді бас ауруы немесе шиеленістің ыңғайсыздығы: Бас ауруы көптеген себептерге байланысты болуы мүмкін, бірақ бұлшықеттің ұзаққа созылуы және магнийдің төмен деңгейімен бірге жүретін күйзеліске реактивтіліктің жоғарылауы мерзімді шиеленісті бас ауруларына ықпал етуі мүмкін.
• Ас қорытудағы өзгерістер: Магний ішектің тегіс бұлшықеттерінің қызметін реттеуге көмектеседі. Магнийдің төмен деңгейі асқазанның бұзылуымен немесе АІЖ аймағындағы жеңіл ыңғайсыздықпен байланысты болуы мүмкін.

Күнделікті бірнеше факторлар магний деңгейін төмендетуі немесе оның жоғалуына ықпал етуі мүмкін. Жедел күйзеліс зәрдегі магнийдің бөлінуін уақытша арттыруы мүмкін, ал созылмалы күйзеліс бұл әсерді ұзартып, күшейтуі мүмкін.

Өңделген тағамдардың көп мөлшері бар рационында әдетте магний аз болады. Алкогольді немесе кофеинді көп ішу де оның жоғалуына ықпал етуі мүмкін. Кейбір дәрі-дәрмектер (мысалы, диуретиктер немесе протондық помпа тежегіштері) сіңуін төмендетуі немесе шығарылуын күшейтуі мүмкін.

• Магнийге бай тағамдарды үнемі тұтыныңыз. Жапырақты жасыл көкөністерді (шпинат, мангольд), тұқымдарды (асқабақ, күнжіт), жаңғақтарды (бадам), бұршақ дақылдарын, дәнді дақылдарды және кейбір минералды суларды қосыңыз. Бірінші кезекте тамақтануға бағытталған тәсілдер уақыт өте келе магнийдің тұрақты тұтынылуын қамтамасыз етеді.
• Күйзелісті (созылмалы да, жедел де) басқарыңыз. Кенеттен пайда болған дедлайн немесе жанжал сияқты жедел күйзеліс магнийдің жоғалуын уақытша күшейтуі мүмкін, ал созылмалы күйзеліс уақыт өте келе сіздің қорыңызды біртіндеп азайтады. Терең тыныс алу, созылу немесе қысқа медитация үзілістері сияқты тәжірибелер күйзелістің реактивтілігін төмендетуге және магний тепе-теңдігін сақтауға көмектеседі.
• Сұйықтықты жеткілікті мөлшерде ішіңіз және қатты терлеу кезінде электролиттердің теңгерімін толтырыңыз. Жоғары температура немесе қарқынды физикалық белсенділік жағдайында құрамында минералдары бар сұйықтықтар (немесе табиғи түрде магний бар минералды су) тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі.
• Егер дұрыс тамақтанбау немесе қауіп факторлары болса, тағамдық қоспаларды қарастырған жөн. Егер сіздің рационыңызда магний аз болса немесе белгілі бір қауіп факторлары болса, қоспаларды қарастырған жөн. Магнийдің кейбір пероралды түрлері (мысалы, магний оротаты немесе магний цитраты) ағзаға жақсы сіңеді. Егер сіз қанша мөлшерде қабылдау керектігін немесе қай түрі сізге сәйкес келетінін білмесеңіз, дәрігермен кеңескен дұрыс.

Егер сіз тұрақты немесе нашарлайтын белгілерді байқасаңыз (тұрақты қатты шаршау, жиі бұлшықет түйілулері, көңіл-күйдің немесе ұйқының айтарлықтай өзгеруі немесе ас қорыту мәселелері), дәрігерге жүгініңіз. Тек дәрігер ғана белгілердің магний тапшылығынан немесе басқа аурудан туындағанын бағалап, тиісті тексерулерді немесе емдеуді ұсына алады. Сондай-ақ, сіз қабылдаған барлық дәрі-дәрмектер туралы хабарлаңыз, себебі олар ағзадағы магний деңгейіне әсер етуі мүмкін.

Магний энергияның өндірілуін, жүйке мен бұлшықет жұмысының қызметін, сондай-ақ тыныш ұйқыны қолдайды. Магний деңгейінің төмендеу белгілері көбінесе біртіндеп пайда болады: шаршау, бұлшықет кернеуі, көңіл-күйдің өзгеруі, ұйқының бұзылуы және кезеңдік бас ауруы. Олар әдетте шамалы, оңай жойылатын тапшылықты көрсетеді.

Магнийге бай тағамдарды рационға қосу, күйзелісті басқару және қажет болған жағдайда тексерулер немесе қоспалар қабылдау туралы дәрігермен кеңесу стресске төзімділік пен күнделікті жұмысқа қабілеттілікті арттырудың ақылға қонымды, ғылыми негізделген жолдары болып табылады.

Анықтамалық әдебиеттер

• Cuciureanu, M. D., & Vink, R. (2011). Magnesium Status and Stress: The Vicious Circle Concept Revisited. [Магний деңгейі және күйзеліс: тұйық шеңбер тұжырымдамасын қайта қарау.] In R. Vink & M. Nechifor (Eds.), Magnesium in the Central Nervous System [Магний және күйзеліс. Орталық жүйке жүйесіндегі магний] (245-260 беттер). University of Adelaide Press.
• de Baaij J.H.F., Hoenderop J.G.J., Bindels R.J.M. (2015). Magnesium in man: Implications for health and disease. [Адам ағзасындағы магний: денсаулыққа және аурушаңдыққа әсері.] Physiological Reviews, 95(1), 1–46.
• Gröber, U., Schmidt, J., & Kisters, K. (2015). Magnesium in Prevention and Therapy. [Алдын алу және терапия үшін магний.] Nutrients, 7(9), 8199–8226.
• Serefko, A., Szopa, A., Wlaź, P., et al. (2016). Magnesium in Depression and Anxiety. [Депрессия мен мазасыздыққа арналған магний.] Pharmacological Reports, 68(4), 748–756.
• Boyle, N. B., Lawton, C., & Dye, L. (2017). The effects of magnesium supplementation on subjective anxiety and stress: A syst ematic review. [Магний қоспаларының субъективті мазасыздық пен күйзеліс деңгейіне әсері: жүйелі шолу.] Nutrients, 9(5), 429.